Twee jaar SHIFT : hoe onze digitale jeugdwerking in de Schouwburg 30CC als geheel versterkt

"Met aandacht lazen we het opiniestuk van Luc Delrue op dinsdag 11 maart in De Standaard. Delrue schreef over hoe traditionele cultuurhuizen de brug kunnen slaan naar jongeren via de digitale wereld. Kleinschalige werkplekken waarin creatief met digitale middelen kan gewerkt worden, zouden zich kunnen nestelen binnen een cultuurhuis. Dat idee maakt ons enthousiast. Sterker nog: we weten dat het werkt, want we doen het al.

De Leuvense Schouwburg herbergt niet alleen een historische zaal en de kantoren van cultuurhuis 30CC. Sinds 2023 vind je er ook Shift, een initiatief van jeugdwerkorganisatie Link in de Kabel in samenwerking met 30CC. In het kort: Shift is een digitaal en creatief jeugdhuis. In een inspirerende en fris ingerichte ruimte ontvangen we een inclusieve groep jongeren, die hier zonder verplichting en vertrekkende vanuit hun eigen leefwereld met digitale media experimenteren. Ze 3D-printen, maken video’s en elektronische muziek, tekenen digitaal, werken met AI of komen gewoon even chillen. Een straf team van jeugdwerkers zorgt voor inspiratie, uitdaging en een goeie babbel. Dagelijks leren we nog bij, maar we weten wel zeker: Shift is een succes."

"Waarom een jeugdhuis in de Schouwburg?" "Shift is geen écht jeugdhuis!"

"Bij opstart kregen we veel kritische reacties. Gaandeweg leerden we echter dat we met dit unieke concept een heleboel vliegen in één klap slaan. We maken jongeren digitaal vaardiger en weerbaarder, het hoofddoel van Link in de Kabel. Daarnaast werken we aan sociale inclusie. Jongeren die Shift bezoeken, ontmoeten er anderen die ze normaal niet zouden tegenkomen: zo vinden anderstalige nieuwkomers en jongeren met een beperking vlot hun weg naar het jeugdhuis. Ze werken samen, delen ideeën, spelen samen inspirerende video games. En we bouwen actief een brug naar cultuur: we nodigen podiumkunstenaars uit, nemen jongeren mee naar theatervoorstellingen en performances. We laten hen kennismaken met makers die digitale technologie verweven in hun werk. Voor velen is Shift de eerste stap naar een artistiek aanbod. Shift fungeert dus als leerplek, hangplek én een laagdrempelige entree naar het programma van 30CC.

Op 13 maart reageerde Jan Raes van Opera Ballet Vlaanderen op het opiniestuk van Delrue met "Aan het wonder van de live-ervaring van een voorstelling valt niet te tippen". Raes lijkt daarin te vrezen dat digitalisering in de cultuursector leidt tot een wildgroei zonder inhoudelijke begeleiding. Onze ervaring met Shift toont juist dat een zorgvuldig gecureerde digitale ruimte jongeren diepgaand met kunst en cultuur kan verbinden. Elk aspect van Shift is doordacht: van de selectie kunstboeken en de profielen van onze jeugdwerkers tot de samenwerkingen met kunstenaars als Ugo Dehaes of Robbert&Frank. Dit is een zorgvuldig opgebouwde omgeving, vormgegeven door een team van zowel kunstenaars als sociaal-cultureel werkers. Shift is dus een gecureerde live-cultuurbeleving, maar niet in de traditionele zin.

We gaan nog een stap verder. Door Shift te verbinden aan een vernieuwende programmatie van makers die hybride werken rond podium en technologie (denk AI, robotica, VR) werken we aan een digitale transformatie binnen de podiumkunsten, waarin bestaand en nieuw publiek kennis maakt met meerlagige, meerstemmige en hoogwaardige technologische experiences en verhalen. We plaatsen technologie op een gelijkwaardig niveau met andere podiumkunsten, om zo nieuwe vormen te ontwikkelen die aansluiten bij de leefwereld van het publiek van de toekomst. Zie het als een nieuwe artistieke vorm, aanvullend op het bestaande aanbod. Toevallig een vorm die een nieuwe generatie erg aanspreekt."

"Het is dus niet de vraag óf, maar hóe we technologie inzetten — en vooral: hoe we dat doen vanuit een culturele en niet-commerciële insteek. We mogen de digitale wereld niet overlaten aan de commerciële logica van Big Tech, maar kunnen ze actief inzetten om kunst, cultuur en ook verbinding te versterken. Tijd voor de cultuursector om het digitale met open armen op te nemen en te kijken waartoe het leidt. Op naar nieuwe vormen van performance waar we nog niet van kunnen dromen, op naar unieke third spaces op verrassende plekken. Op geen enkele manier brengt dit het oude in gedrang. Het zal de kunsten versterken en laagdrempeliger maken, het zal artistieke vernieuwing brengen.

Want cultuur vernieuwt zich door dialoog, door experiment en door het onbekende te omarmen. Shift is daar een levend bewijs van. Wie beweert dat digitalisering cultuur verarmt, heeft nog niet gezien hoe het jonge makers en publiek juist dichter bij de kunsten kan brengen."