Powerplay op het podium

Je woont in Brussel, maar bent vaak in Leuven terug te vinden. Je werkt namelijk bij productiehuis voor jong talent fABULEUS, nam deel aan de Leuvense editie van WIPCOOP én bent binnenkort te gast in onze Schouwburg. Vertel!

Nata: “Ik werk nu drie jaar als coördinator verbreding en instroom bij fABULEUS en combineer dat met mijn artistiek werk. Ik zie mezelf in eerste instantie als schrijver, maar heb sinds mijn deelname aan WIPCOOP van Mestizo Arts Platform vorig jaar mijn makerschap weer opgepikt. Ik wilde iets creëren rond de verhoudingen en genderidentiteiten binnen mijn eigen familiesituatie, om dat vervolgens open te trekken naar Georgië en de wereld.”

Want jouw ouders zijn eerste generatie migranten uit Georgië. Je zegt zelf dat je bent opgegroeid in ‘Klein Georgië’, het Limburgse Zonhoven.

Nata: “Klopt, maar voor mij gaat het niet zozeer om die locatie. Wij woonden met vier gezinnen, twee grootouders en zeven kleinkinderen allemaal in één huis; dat is voor mij ‘Klein Georgië’. Zodra je de deur achter je dichtdeed, stond je in België, maar binnen voelde het als Georgië. Dat was ongelooflijk magisch, al stond het in sterk contrast met de buitenwereld. Binnen bestaan er heel specifieke verhoudingen tussen mannen en vrouwen, maar ook tussen de vrouwen onderling. Het is een soort matriarchaat binnen een patriarchaat. De vrouwen zwaaien er de plak en putten daar ook trots uit, al komt dat voort uit een traditie waarin hun keuzevrijheid sterk beperkt was.

Kan je iets vertellen over wat je gaat doen op Happy New Queer?

Nata: “Mijn performance heet გოგო, გოგო, გოგონა of gogo, gogo, gogona (vrij vertaald uit het Georgisch naar meisje, meisje, meiske). Het personage betreedt, al augurken etend, het podium. Ze ziet eruit als het cliché van een vrouw uit de Kaukasus: kitscherige bontjas, een witte grote papahka-hoed en veel blush op haar wangen. Ze gaat in gesprek met het publiek en daagt hen uit, speelt met hun perceptie: over hoe ze eruitziet, waar ze vandaan komt, de weinige kleren die ze aanheeft.

Inspiratie voor dit personage haalde ik onder andere uit West-Europese popcultuur; films zoals The House Bunny of mediapersoonlijkheden zoals Jennifer Coolidge of Trisha Paytas. Dat zijn allemaal typische Amerikaanse blonde bimbo’s die wegkomen met wat ze zeggen, juist door hoe ze eruitzien. Uiteindelijk hebben ze op hun manier de touwtjes in handen, en die machtsverhoudingen vind ik ongelooflijk interessant."

Je gebruikt stereotypen en publieksparticipatie om de verwachtingen van het publiek te doorbreken?

Nata: “Ja, ik speel met de publieksblik. Ik vertrek vanuit stereotypes, omdat die vaak tegenstrijdige verwachtingen oproepen. Die verwachtingen gebruik ik actief in hoe het publiek reageert. Door hen te laten participeren, speel ik met wat ze denken dat gaat gebeuren versus wat er daadwerkelijk gebeurt.

Ik wil natuurlijk dat mensen het leuk hebben tijdens mijn performance en hen entertainen, maar ik wil ze tegelijkertijd prikkelen, uitdagen... Het mag wringen. Ik wil dat ze zichzelf betrappen op: ik ben hier aan het lachen, maar eigenlijk is het niet grappig. Het gaat om een soort schijnbare lichtheid om thema’s te benoemen die gevaarlijk of ongemakkelijk voelen, zoals bijvoorbeeld speelsheid of het goedlachs zijn binnen onderdrukking. Als ik denk aan de vrouwen in mijn familie, die staan altijd samen in de keuken, terwijl de mannen aan tafel zitten. Maar alles wat er in de keuken gebeurt, is één groot feest. Die vrouwen vinden elkaar binnen die patriarchale structuren, en dat is iets supermooi. En ook niet, maar ook wel.”

De versie van mezelf bij mijn biologische familie is heel Georgisch, misschien wat meer ingetogen en minder flamboyant. De versie die ik ben bij mijn chosen family ligt het dichtst bij mezelf. Ik probeer die werelden ook niet altijd samen te brengen, want op sommige vlakken zijn die onverenigbaar. Toch vind je elkaar in dat mens-zijn. Wat ik bijvoorbeeld meeneem van mijn Georgische familie is community. Dat betekent soms dingen doen waar je eigenlijk geen zin in hebt, maar het zorgt er ook voor dat je voelt dat mensen er voor elkaar zijn, dingen voor elkaar over hebben. Voor Belgen is iemand gaan ophalen aan de luchthaven bijvoorbeeld een gunst, bij Georgiërs is dat een evidentie.”

Je koestert je Georgische wortels.

Nata: “Ik zeg niet zo graag dat ik Georgische roots heb; ik ben een Georgiër. Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik een dubbele identiteit heb, al was het soms wel moeilijk om Georgisch te zijn. Zeker in mijn tienerjaren, met de uitdagingen van opgroeien als kind van migranten, leek het me makkelijker om Belgisch dan Georgisch te zijn. Pas toen ik voor het eerst terugging naar Georgië, klikte het. Ik besefte dat mijn familie daar, mijn neven en nichten, op dezelfde manier zijn opgevoed als ik. Mijn ouders, en eigenlijk de hele familie, hebben een duidelijke context gecreëerd, waardoor het voor mij helder is dat ik een Georgiër ben die opgegroeid is in België. Ik bewonder hen daar ongelooflijk voor. Ik zou zelfs niet weten wat er Belgisch is aan mij … Misschien mijn diplomatie?"

Maar je identiteit is flexibel. Je bewaart wat je dierbaar is, maar laat ook achter wat niet meer past.

Nata: “Op mijn arm staat ‘vergane glorie’ getatoeëerd. Ik vind dat een heel mooi idee, dat alles wat glorieus is, kan vergaan of verdwijnen. Dat is ook het gevoel dat ik had bij mijn eerste bezoek aan Georgië. Het is geen land in verval, maar het gevoel van vergane glorie is er wel erg aanwezig. Ik vind dat geruststellend; dat mensen, periodes of landen soms op een hoogtepunt kunnen zijn, en dat het ook weer kan weggaan, en dat doet niet af aan hun schoonheid. Het is geen verlies; het hoort erbij en maakt het niet minder waardevol.”

Het is het einde van het jaar. Wat wens jij de wereld toe in 2026?

(Nata begint te lachen)

Is het een lange lijst?

Nata: “Stop alle genocides, laten we daar al mee beginnen. En dan... een revolutie! Al is het maar dat je een innerlijk anarchisme voelt. En minder individualisme; laten we allemaal teruggaan naar een community en niet bang zijn om dingen van elkaar te verwachten of te vragen. Laten we de tijd die we spenderen aan het scrollen op onze telefoon investeren in elkaar.”

En voor jezelf in 2026. Een wens of een voornemen?

Nata: “Meer ruimte durven innemen. Ongegeneerd mezelf durven zijn, dat is echt mijn ultieme doel. En misschien dat het allemaal groter, viezer en meer queer mag zijn in 2026.”

Helemaal.

გილოცავთ ახალ წელს!*
*Gelukkig nieuwjaar