Minder abracadabra, meer blabla: het magisch theater van goochelaar Tim Oelbrandt

“Soms twijfel ik zelf aan het woord ‘goochelaar’.”

Goochelaar Tim Oelbrandt tovert namelijk meer dan alleen konijnen uit zijn hoed. Met goocheltrucs breit hij een vertelling aan elkaar. In het geval van zijn nieuwe voorstelling ‘Kizuna’: een magische vertelling over verbinding.

Een onzichtbaar draadje

Tim: “Een van de betekenissen van ‘kizuna’ is verbinding. Als je verder gaat graven, stuit je op verhalen over hoe 2 mensen verbonden zijn met elkaar. In het Westen spreken ze van soulmates, besties of simpelweg meant to be. In de Oosterse wereld vertellen ze dat de goden 2 mensen, soms nog baby’tjes, verbinden met een onzichtbaar draadje. Aan de pinken, aan de enkels of via de dikke teen, naargelang waar het verhaal verteld wordt. Kizuna dus.”

Tim: “Maar wat schiet er nu nog over van dat verhaal? Al snel ontdekten we dat het idee van die fysieke verbinding in veel dingen terugkomt, kijk naar onze trouwringen. Daar maakt dat onzichtbaar touwtje plaats voor een ring.”

Wat schiet er dan nog over van die ‘kizuna’?

Tim: “Nu sta je dankzij sociale media nagenoeg met iedereen in verbinding. Ik zit nu hier in Rome, maar ben wel met jou aan het praten. Eigenlijk is dat een absurd gegeven. Is dat nog wel echt verbinding of is dat eerder een illusie die we onszelf aanpraten? Ik zeg niet dat dat iets slechts is, wel iets om over na te denken.”

Wat betekent ‘kizuna’ voor jou?

Tim: “Ik weet het zelf nog niet zo goed. Ik heb de indruk dat ik dat misschien pas zal weten als ik heel oud ben.”

Geloof je in soulmates?

Tim: “Moeilijk. Want alles verandert zo snel. Ik denk dat je een soulmate voor een bepaalde periode kan hebben, maar ik geloof wel dat dat evolueert. Een relatie groeit, je verandert als individu. Je kan heel goed met iemand bevriend zijn of jaren met iemand samen, maar je moet je er wel bewust van zijn dat je na 30 jaar iemand anders voor je hebt. Maar laat het ons op een romantisch antwoord houden (lacht): ja, ik geloof erin.”

If you believe in magic

“We hebben een nieuwe taal uitgevonden.”

Tim: “Ik moet toegeven dat ik op een bepaald moment een beetje jaloers was op de andere podiumkunsten. Dat kon mij soms zo pakken, en met goochelen had ik dat niet. Hoe kon dat toch? Want een goochelaar kan dingen die niemand anders kan, maar hoe maak je het magisch? Als twintiger schaamde ik me soms omdat ik goochelde: ik voelde me een beetje een clown. Waarom vond ik dat beeld van de goochelaar zo beschamend? Wat maakt dat mensen altijd datzelfde clichébeeld hebben van een goochelaar? Ik stelde mezelf de vraag hoe ik daar iets aan kon veranderen.”

En zo kwam je dan tot “magisch theater”.

Tim: “Juist. Voor mij gaat een goochelvoorstelling niet meer over wat ik wel kan en het publiek niet. Ik wil het publiek laten ontspannen en genieten, én meenemen in een verhaal. Toen ben ik theatervoorstellingen beginnen maken, met een saus magie erover.”

Hoe ziet dat er concreet uit? Hoe verhouden de vertelling en de goocheltrucs zich tegenover elkaar?

Tim: “Als het aan mij ligt, gaan we voor een fifty-fifty-verhaal. In de praktijk is dat dramaturgisch moeilijk, daarom weegt het verhaal vaak iets zwaarder door. ‘Kizuna’ is mijn derde productie ‘magisch theater’ en ik werk nu aan een vierde. We hebben een er nieuwe taal mee uitgevonden: niet meer trucje, applaus, trucje, applaus, maar een vertelling. Die balans is moeilijk, maar we vinden hem wel.”

Waar zit de magie dan?

Tim: “In de mensen hun hoofd. In het verhaal dat de mensen achteraf tegen elkaar vertellen op de weg naar huis: ‘Hoe denk jij dat hij dat heeft gedaan?’, ‘En heb je dan dat gezien?’, ‘Toen veranderde dat in dat...’. Iedereen heeft iets beleefd en maakt daar een eigen verhaal van. De magie zit bij de mensen zelf.

“Soms twijfel ik aan het woord ‘goochelaar’.”

Terwijl Tim vertelt over hoe het magisch theater z’n intrede vindt in het brede landschap en hoe hij nog steeds geniet van andere goochelaars, aarzelt hij bij het woord ‘goochelaar’. “Zie je, ik twijfel over het woord goochelaar.” Is goochelaar dan niet meer het juiste woord? “Jawel, maar het kader moet veranderen.”

Telefoon

‘Kizuna’ is de derde magische vertelling van Oelbrandt. Met wonderbaarlijke goocheltrucs breit hij in een intieme setting een verhaal over verbinding aan elkaar. En omdat hij er bewust voor kiest in kleine zalen te spelen, heb je als publiek geen keuze: ook jij gaat de verbinding aan.

Tim: “Al de verhalen over ‘kizuna’ neem ik mee in de voorstelling, en die illustreer ik met goocheltrucs, met illusies.”

Hoe expliciet is dat dan?

Tim: “Het is sowieso moeilijk om een verbinding in beeld te brengen, dus je moet metaforisch werken. Ik denk dat we erin geslaagd zijn om die metaforen zo duidelijk mogelijk te maken waardoor je echt over verbinding kunt spreken en dat dat ook echt kan voelen. Ken je dat gevoel toen vroeger, nog voor de gsm’s, de telefoon ging en je gewoon wist wie er ging bellen. Dat gevoel. Dat hebben we kunnen creëren. Ik bijvoorbeeld smelt trouwringen samen. Ringen van mensen uit het publiek. Zo verbind ik wildvreemden met elkaar. Of ik bel een willekeurig nummer op.”

Het publiek moet er met andere woorden aan geloven.

Tim: “Ik zoek inderdaad echt een verbinding met de mensen. Ik haal ze op het podium en probeer te connecteren in die beperkte tijdspanne. En met elkaar, zonder dat ze het weten.”

Creëer je dan echt verbindingen?

Tim: “Ja dat lukt, maar daarvoor moet je wel komen kijken.”