Nacht van de Goddelijke Klanken

Deze nocturne voert je al wandelend door M en de tentoonstelling 'Goddelijke Klanken'. Met een veelheid aan stemmen verklanken de musici fragmenten uit antifonaria die te zien zijn in de tentoonstelling, in combinatie met andere gezangen die ermee in verband staan.

liveperformances Encantar, Psallentes ♀ en Psallentes klankinstallatie DIORAMATIZED #02 (Rudi Knoops) artistieke leiding Hendrik Vanden Abeele 

De tentoonstelling 'Goddelijke Klanken' brengt enkele van de mooiste en interessantste Vlaamse gregoriaanse manuscripten samen - zoals ze nog nooit samen te zien waren. Over regio's en eeuwen heen ontstaat in deze verzameling een boeiend beeld van de rijkdom en de alomtegenwoordigheid van het gregoriaans in Vlaanderen: het was de fil rouge doorheen de liturgie van zowel kloosters, abdijen en collegiale kerken, als van de hofkapel en de kleinste parochiekerk. Vele eeuwen later getuigen deze manuscripten elk op hun manier van de diversiteit, maar toch vooral van de continuïteit van de omgang met het gregoriaans.
Vanavond zijn in museum M niet alleen manuscripten van heel verschillend allooi samen te zien, maar ook te horen in een nocturne die niet alleen de gregoriaanse wereld wil doen herleven, maar ook het gregoriaans als natuurlijke biotoop waarin uiteindelijk de polyfonie kon gedijen.
Het gregoriaanse repertoire dat via deze manuscripten tot ons komt is ontzaglijk groot. De handschriften bevatten materiaal genoeg om (letterlijk!) een paar jaar zoet mee te blijven. Het nocturneprogramma presenteert van dat enorme repertoire een paar staaltjes, telkens aangevuld en ingevuld met toepasselijke polyfonie. Daarbij worden drie grote thema's aangesneden. Voorop staat de Mariale devotie. In die context moet natuurlijk het 'Magnificat' weerklinken, hier in een alternatim-zetting van Giovanni Pierluigi da Palestrina. 'Alternatim' slaat op de praktijk van het wisselen, het alterneren, tussen gregoriaans en polyfonie. Een tweede grote thema is dat van Hildegard von Bingen, en bij uitbreiding 'de vrouwelijke heilige' (in dit geval Catherina), terwijl de derde topic het 'Requiem' behelst, waarbinnen de lamentaties van de Goede Week (hier in polyfone zettingen van Palestrina en de Victoria) erg mooi en toepasselijk blijken.
De setting van het concert, ten slotte, is erg ongebruikelijk: er zijn geen zitplaatsen, behalve die van het museum zelf, het publiek beweegt zich vrij doorheen het hele museum, en ontmoet toevallig (of minder toevallig) een ensemble dat op een van zeven geselecteerde locaties te horen is. Drie maal leggen de drie ensembles het zelfde parcours af, telkens een uur lang, met start in de inkomhal. Het programma-overzicht hieronder toont wat waar gezongen wordt (het tweede concert verschilt grondig van het eerste en het derde). Wij verzoeken het publiek graag om hulp: een ietwat experimentele en in elk geval eerder radicale setting kan alleen maar goed werken als er - ondanks de voortdurende beweging van zowel ensembles als publiek - door genoeg stille aandacht een luisterend brandpunt kan ontstaan. In zo'n context wordt M meer dan ooit een sacrale ruimte.

Hendrik Vanden Abeele

Conor Biggs, Adriaan De Koster, Govaart Haché, Sander Le Roy, Peter Maus, Paul Schils, Philippe Souvagie, zang 
Hendrik Vanden Abeele, zang & artistieke leiding

Linde Devos, Rozelien Nys, Marina Smolders, Barbara Somers, Rein Van Bree, Sarah Van Mol, Veerle Van Roosbroeck, zang
Psallentes werd in 2000 opgericht door Hendrik Vanden Abeele. Het ensemble gaat met professionele stemmen op zoek naar het wezen van het gregoriaans in verschillende historische stadia. Inzichten hieromtrent worden gevoed door het praktijkgebaseerde onderzoek van Hendrik Vanden Abeele. Sinds hun opgemerkte debuut op de Dag van de Oude Muziek in 2007, scheert ook het vrouwelijke ensemble Psallentes♀ hoge toppen. Van beide formaties verschenen recent nieuwe opnamen bij het label Le Bricoleur.

Sarah Abrams, Soetkin Baptist, Michaela Riener, Kerlijne Van Nevel, zang
Encantar stelt zich tot doel om het polyfone repertoire uit de 14de, 15de en 16de eeuw te bestuderen en op een hedendaagse manier aan het publiek te presenteren. Sinds de oprichting in 2006 onderzoekt het ensemble de mogelijkheid om met vier vrouwenstemmen de voornamelijk voor mannenstemmen geschreven polyfonie aan een hoger register aan te passen en zo een eigen kleur te geven. Encantar is sinds september 2010 in residentie bij de K.U. Leuven, en mocht in juli 2011 de York Early Music Festival Friends Prize toevoegen aan zijn palmares.